ভাৰতৰ সীমান্তৰ গাতে লাগি থকা বহু অঞ্চলত চীনে অবিৰতভাৱে কিছু নির্মাণ কাম কৰি আহিছে৷ ভাৰতৰ আপত্তি থকাৰ পাছতো চীনে নিজৰ পৰিকল্পনা সলনি নকৰি বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ মথাউৰি নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰিলে। এই কাম ১৯ জুলাইৰ পৰা আৰম্ভ হৈছে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভাৰত সীমান্তৰ সমীপৰ তিব্বতৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত।
এই বিশাল মথাউৰিটো নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰায় ১৬৭.৮ বিলিয়ন ডলাৰ (প্ৰায় ১,৪৪,৬২,৩২,৯৬,২০,০০০ টকা) ব্যয় হ’ব। চৰকাৰী সংবাদ মাধ্যমৰ মতে চীনৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী লি কিয়াঙে স্থানীয়ভাৱে ইয়াৰলুং জাংবো নামেৰে জনাজাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ তলৰ অংশ নিয়িংচি চহৰত এক ভূমি পূজন অনুষ্ঠানত মথাউৰি নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।
চীনৰ ৰাজ্যিক সংবাদ সংস্থাৰ মতে, তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ নিয়িংচিৰ মেনলিং জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰ বান্ধস্থলীত এই ভূমি পূজন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। কিন্তু বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প হিচাপে বিবেচিত এই জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পই নিম্ন নদীপৰীয়া দেশ ভাৰত আৰু বাংলাদেশত উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে।
এক প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে এই প্ৰকল্পত ৫টা কেছকেড জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব, য’ত মুঠ বিনিয়োগ প্ৰায় ১.২ ট্ৰিলিয়ন ইউয়ান (প্ৰায় ১৬৭.৮ বিলিয়ন ডলাৰ) হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি এই জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰটোৱে প্ৰতি বছৰে ৩০০ বিলিয়ন কিলোৱাট ঘণ্টাৰো অধিক বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে – যিটো ৩০ কোটিতকৈ অধিক লোকৰ বাৰ্ষিক প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে যথেষ্ট।
এই প্ৰকল্পটোৱে বিশেষকৈ বাহ্যিক ব্যৱহাৰৰ বাবে পৰ্যাপ্ত বিদ্যুৎ যোগান ধৰাৰ লগতে তিব্বতৰ স্থানীয় চাহিদা পূৰণ কৰিব, যাক চীনে আনুষ্ঠানিকভাৱে জিজাং বুলি কয়। এই অনুষ্ঠানত ৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন আৰু সংস্কাৰ আয়োগ আৰু চীনৰ শক্তি নিৰ্মাণ নিগমকে ধৰি বিভিন্ন সংগঠনৰ প্ৰতিনিধি আৰু স্থানীয় লোকে অংশগ্ৰহণ কৰা বুলিও প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে। এই বিশেষ প্ৰকল্পটো যোৱা বছৰৰ ডিচেম্বৰ মাহত অনুমোদন লাভ কৰিছিল।
চীনে ২০১৫ চনত তিব্বতৰ সৰ্ববৃহৎ ১.৫ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ জাম জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ পৰিচালনা আৰম্ভ কৰিছিল, যাৰ ফলত ভাৰতত উদ্বেগ প্ৰকাশ পাইছিল।
এই বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰতত চিন্তাৰ সৃষ্টি কৰিছে কাৰণ চীনক পানীৰ প্ৰবাহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰাৰ উপৰিও এই বান্ধটোৱে ইয়াৰ বিশাল আকাৰ আৰু পৰিসৰৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি যুদ্ধৰ সময়ত বেইজিঙক সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চল বানপানীৰ বাবে বৃহৎ পৰিমাণৰ পানী মুকলি কৰিবলৈও সক্ষম কৰিব পাৰে। হঠাৎ পানী এৰি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত আৰু বাংলাদেশ বানপানীৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে।
আনহাতে ভাৰতেও প্ৰতিশোধৰ ব্যৱস্থা হিচাপে অৰুণাচলৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰত মথাউৰি নিৰ্মাণ কৰি আছে। ভাৰত আৰু চীনে ২০০৬ চনত সীমা অতিক্ৰম কৰা নদীৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা কৰিবলৈ এক্সপাৰ্ট লেভেল মেকানিজম (ELM) স্থাপন কৰিছিল, যাৰ অধীনত চীনে বানপানীৰ সময়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ছতলেজ নদীৰ জলবিজ্ঞানৰ তথ্য ভাৰতক প্ৰদান কৰে।
বিগত বৰ্ষৰ ১৮ ডিচেম্বৰত ভাৰত আৰু চীনৰ সীমান্ত বিশেষ প্ৰতিনিধি (এছ আৰ), ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা অজিত ডোভাল আৰু চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী ৱাংয়ীৰ মাজত হোৱা আলোচনাত সীমা অতিক্ৰম কৰা নদীৰ তথ্য বিনিময়ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল।
