হোলীৰ পিছদিনা আৰম্ভ হোৱা গণগৌৰ উৎসৱ ১৬ দিনলৈকে চলি থাকে। অৱশ্যে চ’ত মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ তৃতীয়া তিথিত পালন কৰা এই উৎসৱৰ বিশেষ তাৎপৰ্য আছে। ২০২৬ চনৰ গণগৌৰ উৎসৱ ২১ মাৰ্চ অৰ্থাৎ আজি গণগৌৰ উৎসৱ পূজা পালন কৰা হৈছে।
গণগৌৰ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল শিৱ আৰু গৌৰী। সেয়েহে এই উৎসৱে স্বামী-স্ত্ৰীৰ প্ৰেম, বৈবাহিক জীৱন তথা ভক্তিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই দিনটোতে বিবাহিতা মহিলাসকলে উপৱাসে থাকি ভগবানক পূজা কৰি স্বামীৰ দীৰ্ঘায়ু আৰু সুখী বৈবাহিক জীৱনৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে। অবিবাহিত মহিলাসকলেও এই ব্ৰত পালন কৰি উপযুক্ত জীৱন সংগী লাভৰ বাবে মহাপ্ৰভূ শিৱ আৰু মা গৌৰীক পূজা কৰে।
দেশৰ বহু ৰাজ্যত গণগৌৰ পূজা পালন কৰা হয়। মধ্যপ্ৰদেশৰ দেৱাছ জিলাৰ বাগলী খণ্ডৰ জনজাতীয় সমাজে অতি আড়ম্বৰ আৰু প্ৰদৰ্শনেৰে গণগৌৰ উৎসৱ উদযাপন কৰে। কিন্তু এই জিলাখনত গণগৌৰ পূজাৰ এক অনন্য পৰম্পৰা পালন কৰা হয়, যিটো একেবাৰে বেলেগ আৰু আচৰিত ধৰণৰ।
গণগৌৰ পূজাৰ দিনা পত্নীসকলে স্বামীৰ দীৰ্ঘায়ুৰ বাবে ব্ৰত পালন কৰে আৰু আনফালে লাঠিৰে প্ৰহাৰ কৰে। স্থানীয় লোকবিশ্বাসত গভীৰভাৱে শিপাই আছে এই অনুষ্ঠান। পৰম্পৰাগতভাৱে গুড়ৰ পাত্ৰ ভাঙি পেলোৱাৰ এক অনুষ্ঠান আছে, যাৰ বাবে ওখ কাঠৰ লাঠিৰ ওপৰত গুড়ৰ পাত্ৰ বান্ধি থোৱা হয়। ইয়াৰ পিছতে স্বামীসকলে আহি এই গুড় ভৰ্তি এই পাত্ৰটো ভাঙিবলৈ চেষ্ট কৰে।
ইফালে মহিলাসকলে পুৰুষসকলক এই পাত্ৰ ভঙাত বাধা দিয়ে।যাৰ বাবে পত্নীসকলে স্বামীক অমিতা কাঠেৰে আঘাত কৰে। পুৰুষেও নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ ঢাল ব্যৱহাৰ কৰে। এই খেল সাতবাৰলৈ চলি থাকে, য’ত পুৰুষসকল কেতিয়াবা আঘাতপ্ৰাপ্তও হয়। স্থানীয় লোকৰ মতে স্বামীৰ শৰীৰত এই আঘাত দেৱী দুৰ্গাৰ আশীৰ্বাদহে।
এই পৰম্পৰাৰ আঁৰৰ বিশ্বাস হ’ল পত্নীয়েই ঘৰৰ লক্ষ্মী। গোটেই বছৰটো কোনো কোনো পৰিয়ালত স্বামীয়ে পত্নীৰ ওপৰত শাসন চলায়। গতিকে এই এদিন পত্নীয়ে স্বামীক প্ৰহাৰ কৰি গোটেই বছৰটোৰ কু-কৰ্মৰ বাবে ক্ষমা কৰি দিয়ে।
