চাহ কেৱল অৱসাদ নিৰাময়ৰ মাধ্যম নহয়, বহু দেশত ই এক পৰম্পৰাত পৰিণত হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বোত্তম উদাহৰণ হৈছে তুৰস্ক। য’ত চাহ কেৱল পানীয় নহয় সংস্কৃতিৰো এক অংশ।
বৰ্তমান তুৰস্কত পৰিস্থিতি এনেকুৱা যে, তাত থকা মানুহে আক্ষৰিক অৰ্থত পানীৰ দৰে চাহ খায়। তুৰ্কী পৰিসংখ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ শেহতীয়া পৰিসংখ্যা অনুসৰি, তুৰ্কীৰ গড় নাগৰিকে বছৰি ৩ কিলোগ্ৰামতকৈ অধিক চাহ খায়। ইয়াৰ ফলত তুৰস্কই বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক জনমূৰি চাহ খোৱা দেশ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। ইয়াত চাহ খোৱাটো প্ৰতিদিনে পানী খোৱাৰ দৰেই স্বাভাৱিক।
তুৰ্কিত চাহ কেৱল গৰম পানীয় নহয় বৰঞ্চ প্ৰতিদিনৰ আৰম্ভণি আৰু শেষৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।ইয়াত চাহ বিশেষ টিউলিপ আকৃতিৰ গিলাচত পৰিবেশন কৰা হয়।
২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৩ চনৰ ভিতৰত প্ৰতি বছৰে গড়ে ৫.১% চাহপ্ৰেমি বৃদ্ধি পাইছে আৰু ২০২৩ চনৰ শেষলৈকে এজন ব্যক্তিয়ে গড়ে ৪.৬ কেজি চাহ খাব পাৰে। তুলনামূলকভাৱে প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে কফি খোৱাৰ পৰিমাণ আছিল মাত্ৰ ০.৯ কিলোগ্ৰাম, অৰ্থাৎ তুৰ্কিত কফিতকৈ চাহৰ ওজন বেছি। ২০২৩ চনত কেৱল ক’লা চাহৰ খুচুৰা বিক্ৰীৰ ৯৮.২% অৰ্থাৎ প্ৰায় ২.৪ লাখ টন। একে সময়তে বনৌষধি/ফলৰ চাহ আৰু সেউজীয়া চাহৰ অংশ ক্ৰমে ১.০% আৰু ০.৭%।
তুৰ্কী চাহৰ প্ৰকৃত ঘৰ হৈছে ক’লা সাগৰ অঞ্চল, বিশেষকৈ ৰিজে নামৰ এখন প্ৰদেশ। ইয়াৰ জলবায়ু আৰু মাটি চাহ খেতিৰ বাবে নিখুঁত বুলি গণ্য কৰা হয়। ৫ম শতিকাত ৰেচম পথৰ জৰিয়তে এই অঞ্চললৈ চাহ আহিছিল। ষষ্ঠ শতিকাত ই এক সাধাৰণ পানীয় হৈ পৰিছিল আৰু ২০ শতিকালৈকে চাহে সমগ্ৰ তুৰস্কক ইয়াৰ বাবে উন্মাদ কৰি তুলিছিল। এই অঞ্চলৰ বহু গাঁৱৰ বহু প্ৰজন্ম চাহ খেতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল – শিক্ষা, চিকিৎসা, ঘৰ-বাৰী, সকলো এই উপাৰ্জনৰ মাজেৰেই চলি থাকে।
তুৰস্কত চাহ কেৱল ৰুচি আৰু অভ্যাসৰ বিষয় নহয়, ই হাজাৰ হাজাৰ পৰিয়ালৰ উপাৰ্জনৰ উৎস। খেতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰচেছিং আৰু পেকেজিংলৈকে লাখ লাখ মানুহ ইয়াৰ লগত জড়িত। ইয়াৰ পৰিবহণ, যন্ত্ৰপাতি আৰু দোকানত বিস্তৃত এক বিশাল নেটৱৰ্ক আছে। চৰকাৰে চাহ খেতিয়কক ৰাজসাহায্য, নিৰ্দিষ্ট মূল্য আৰু আন্তঃগাঁথনি দিও সহায় কৰে।
২০২৩ চনত তুৰস্কত চাহৰ উৎপাদন ১ কোটি ৩৫ লাখ টন হয়।২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৩ চনৰ ভিতৰত প্ৰতি বছৰে গড়ে ৩.৩% হাৰত উৎপাদন বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত মুঠ ৩.৪৩ লাখ টন বৃদ্ধি পাইছে। কেৱল এয়াই নহয়, ২০১৯ চনত তুৰস্কৰ চাহৰ ৰপ্তানি ৪২ হাজাৰ টনৰ পৰা ২০২৩ চনত ৫৩ হাজাৰ টনলৈ বৃদ্ধি পাইছে, বিশেষকৈ ইউৰোপত ইয়াৰ চাহিদা দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে।
