বছৰ বছৰ ধৰি ৰাজস্থানৰ দুৰ্গ আৰু ৰাজপ্ৰসাদ, কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ, গোৱাৰ বিল অথবা আগ্ৰাৰ তাজমহল আদি স্থানসমূহ বিদেশী পৰ্যটনৰ বাবে ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ গন্তব্যস্থান হিচাপে বিবেচিত হৈ আহিছে। অৱশ্যে শেহতীয়া পৰিসংখ্যাত অন্য কিছু তথ্যয়ো পোৱা গৈছে।
বৰ্তমান পশ্চিম বংগই এই সকলোবোৰ প্ৰখ্যাত পৰ্যটন ৰাজ্যক অতিক্ৰম কৰি বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে। শেহতীয়া বছৰবোৰত বংগ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি হোৱাই নহয় ভাৰতৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় বিদেশী পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। কেন্দ্ৰীয় পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ২০০৪ চনত প্ৰায় ২১ লাখ বিদেশী পৰ্যটক পশ্চিম বংগ ভ্ৰমণ কৰিছিল। এই পৰিসংখ্যাই ৰাজ্যভিত্তিক বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।
চৰকাৰী খবৰ অনুসৰি বংগলৈ অহা বিদেশী পৰ্যটকৰ সৰ্বাধিক অংশ বাংলাদেশৰ পৰা আহে। আনুমানিক সংখ্যা ১.২ লাখৰ পৰা ১.৮ লাখৰ ভিতৰত। তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণৰ কাৰণসমূহ হ’ল পৰ্যটন, চিকিৎসা, ব্যৱসায়। আমেৰিকা, ৰাছিয়া, ব্ৰিটেইন, ইটালীৰ পৰা অহা পৰ্যটকসকল আটাইতকৈ বেছি। ক’ভিড মহামাৰীৰ সময়ত (২০২০–২১) বিদেশী পৰ্যটন কাৰ্যতঃ স্তব্ধ হৈ পৰিল। ২০২১ চনত মাত্ৰ ৩১,৮২৮ জন বিদেশী পৰ্যটকহে বংগলৈ আহিছিল যদিও ইয়াৰ পিছতে ২০২২ আৰু ২০২৩–২৪ চনত ৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পাই ২০২৪ চনত বংগ ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক বিদেশী পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিগণিত হয়।
বংগৰ সফলতাৰ আঁৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কাৰণ ২০২১ চনত কলকাতাৰ দুৰ্গা পূজাই ইউনেস্ক’ৰ অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ মৰ্যাদা লাভ কৰা বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।পৰ্যটন বিশেষজ্ঞসকলে কয় যে দুৰ্গা পূজাৰ ইতিমধ্যে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি আছিল যদিও ইউনেস্ক’ৰ টেগ পোৱাৰ পিছত ই এক বিশ্বব্যাপী সাংস্কৃতিক ব্ৰেণ্ডত পৰিণত হৈছে। এতিয়া বিদেশী পৰ্যটকে দুৰ্গা পূজাক কেৱল উৎসৱ হিচাপেই নহয়, সামূহিক শিল্প, ডিজাইন উদ্ভাৱন, সামাজিক অংশগ্ৰহণ, আৰু এক সজীৱ সাংস্কৃতিক অভিজ্ঞতাৰ প্ৰতীক হিচাপে দেখিবলৈ লৈছে।
পৰ্যটনক উন্নীত কৰা আন কাৰকসমূহৰ ভিতৰত কলকাতাক একেৰাহে চতুৰ্থ বছৰৰ বাবে ভাৰতৰ আটাইতকৈ নিৰাপদ চহৰ হিচাপে স্থান দিয়াটোও অন্যতম। এক তথ্য অনুসৰি প্ৰতি লাখ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত গুৰুতৰ অপৰাধৰ সংখ্যা আটাইতকৈ কম। তদুপৰি নন-মটৰচালিত পৰিবহণ (পথ আৰু চাইকেল-বন্ধুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থা)ৰ ক্ষেত্ৰতো কলকাতাই দেশৰ ভিতৰতে ১ নম্বৰ স্থান লাভ কৰিছে। এই সকলোবোৰ কাৰকে বিদেশী পৰ্যটকৰ আত্মবিশ্বাস আৰু আকৰ্ষণ বৃদ্ধি কৰিছে। বিদেশী পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত হোটেল উদ্যোগতো প্ৰভাৱ পৰিছে। অহা দুই-তিনি বছৰত ২০খনতকৈও অধিক বিলাসী হোটেল মুকলি হ’ব পাৰে। বংগত বৃহৎ হোটেল গ্ৰুপসমূহে বিনিয়োগ বৃদ্ধি কৰিছে। হোটেল দখলৰ সংখ্যাই অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছে।
