একেৰাহে ১৫ বছৰ এখন দেশ শাসন কৰাৰ পিছত এগৰাকী প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে দেশ এৰি পলায়ন কৰিব বুলি হয়তো কোনেও কল্পনা কৰা নাছিল। কিন্তু সোমবাৰে বাংলাদেশৰ বৰ্ষীয়ান ৰাজনৈতিক নেত্ৰী শ্বেখ হাছিনাৰ সৈতে সংঘটিত হ’ল এই অনাকাংক্ষিত ঘটনা।
বিগত কিছু দিনৰ পৰা ভাৰতৰ চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰ বাংলাদেশত চাকৰি সংৰক্ষণক লৈ ছাত্ৰ সমাজে গঢ়ি তুলিছিল তীব্ৰ প্ৰতিবাদ। দেশখনৰ লাখ-লাখ শিক্ষাৰ্থী তথা যুৱক-যুৱতীয়ে ৰাজপথত জংগী আন্দোলন গঢ়ি তোলাত প্ৰাণৰ শংকা নামি আহিছিল শ্বেখ হাছিনালৈ।
সোমবাৰে পৰিস্থিতি অধিক ভয়াৱহ হৈ পৰাত শ্বেখ হাছিনাই প্ৰধানমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰি নিজ দেশৰ পৰা পলায়ন কৰিবলৈ বাধ্য হয়। কোনো প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ক্ষমতা হেৰুৱাই দেশ এৰিবলগীয়া হোৱা বাংলাদেশৰ ইতিহাসত এইটোৱে প্ৰথম ঘটনা।
উল্লেখ্য যে, চলিত বৰ্ষৰে জানুৱাৰী মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা বাংলাদেশৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত শ্বেখ হাছিনা নেতৃত্বাধীন আৱামী লীগ দলে দুই-তৃতীয়াংশ আসনত জয়ী হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে তেওঁ একেৰাহে চতুৰ্থবাৰৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ আসনত অধিষ্ঠিত হয়। কিন্তু চৰকাৰ গঠনৰ সাত মাহৰ ভিতৰতে তেওঁ নিজ দেশৰ পৰা পলায়ন কৰিবলগীয়া হয়।
বাংলাদেশত চলি থকা ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজতেই আজি অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰে শপত গ্ৰহণ কৰিব। অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী হ’ব মহম্মদ ইউনুছ। আজি তেওঁৰ সৈতে ১৫ গৰাকী সদস্যই শপত ল’ব। কিন্তু কিছু মাহৰ পিছত দেশখনত পুনৰ অনুষ্ঠিত হ’ব সাধাৰণ নিৰ্বাচন।
প্ৰাণৰ শংকাত পলায়ন কৰা শ্বেখ হাছিনা বৰ্তমান আশ্ৰয় লৈ আছে ভাৰতত। সূত্ৰৰ পৰা লাভ কৰা খবৰ অনুসৰি কিছু দিনৰ পিছতেই হাছিনাই ইউৰোপৰ কোনো এখন দেশত শৰণ ল’ব।
শ্বেখ হাছিনা নেতৃত্বাধীন চৰকাৰ ক্ষমতাচ্যুত হোৱাটো ভাৰতৰ বাবে এক বৃহৎ অঘটন। ভাৰতৰ সহায়তেই স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল বাংলাদেশে আৰু তেতিয়াৰ পৰাই দুয়োখন দেশৰ মাজৰ সম্পৰ্ক আছিল যথেষ্ট উন্নত।
যোৱা বছৰ অনুষ্ঠিত জি-২০ সন্মিলনত ভাৰতে বাংলাদেশক বিশেষ অতিথিৰূপে নিমন্ত্ৰণ জনাইছিল। কিন্তু এতিয়া শ্বেখ হাছিনা ক্ষমতাৰ পৰা অপসাৰিত হোৱাত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ সম্পৰ্কত ফাঁট মেলাৰ আশংকা প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
বৰ্তমান বাংলাদেশৰ ৰাজনীতিত দুখনেই হৈছে ডাঙৰ মুখ। আৱামী লীগৰ শ্বেখ হাছিনা আৰু বাংলাদেশ জাতীয়তাবাদী পাৰ্টিৰ খালেদা জিয়া। তিনি দশক ধৰি বাংলাদেশৰ ক্ষমতা খালেদা জিয়া আৰু শ্বেখ হাছিনাৰ হাততেই আছে।
কিন্তু ভাৰতৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা শ্বেখ হাছিনা বাংলাদেশত ক্ষমতাত অধিষ্ঠিত হৈ থকাটো অধিক লাভজনক। শ্বেখ হাছিনা ভাৰতৰ অধিক ঘনিষ্ঠ হিচাপে পৰিচিত।
উল্লেখ্য যে, যোৱা মাহত শ্বেখ হাছিনা চীন ভ্ৰমণলৈ গৈছিল যদিও আধাতেই ভ্ৰমণ সামৰি উভতি আহিছিল। ঘূৰি অহাৰ লগে লগে শ্বেখ হাছিনাই এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘোষণা কৰিছিল। ভাৰত আৰু চীন দুয়োখনেই তীস্তা প্ৰকল্পৰ প্ৰতি আগ্ৰহী, কিন্তু ভাৰতে এই প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰাটো বিচাৰে বুলি কৈছিল হাছিনাই।
আনহাতে খালেদা জিয়াৰ বিএনপিক ইছলামিক মৌলবাদৰ প্ৰতি অধিক প্ৰৱল বুলি গণ্য কৰা হয়। ভাৰততকৈ বিএনপি পাকিস্তান প্ৰিয়। আৰু ইয়াৰ পৰা চীন লাভৱান হ’ব কিয়নো পাকিস্তান ভাল বন্ধু।
শ্বেখ হাছিনাৰ চৰকাৰৰ দিনত বাংলাদেশত কেৱল ভাৰত বিৰোধী সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠন নিৰ্মূল হোৱাই নহয়, এই সময়ছোৱাত অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্কৰো উন্নতি ঘটিছিল।
ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজত বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক যথেষ্ট উন্নত। লক্ষ্যণীয় কথাটো হ’ল ভাৰতে লাভৱান হোৱা দেশবোৰৰ ভিতৰত বাংলাদেশো আছে৷ কাৰণ ভাৰতে বাংলাদেশৰ পৰা কমকৈ সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰে আৰু অধিক সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰিছিল।
ভাৰত সন্দৰ্ভত মহম্মদ ইউনুছ
শ্বেখ হাছিনাই পদত্যাগ কৰি দেশৰ পৰা পলায়ন কৰাৰ পিছতেই দেশখনৰ সেনাই অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে বাচনি কৰিছিল মহম্মদ ইউনুছৰ নাম। ইয়াৰ পিছতে ন’বেল বঁটা জয়ী তথা এগৰাকী সমাজকৰ্মী হিচাপে পৰিচিত মহম্মদ ইউনুছে আজি অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে শপত ল’ব।
ইতিমধ্যেই পেৰিছৰ পৰা পোনে পোনে আহি ঢাকাত উপস্থিত হৈছে মহম্মদ ইউনুছ। অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে শপত ল’বলগীয়া ইউনুছক ঢাকা বিমানবন্দৰত সেনা প্ৰধানৰ মুৰব্বীৰ লগতে ছাত্ৰ আন্দোলনৰ গুৰি ধৰোতা কেইগৰাকীমান শীৰ্ষ নেতাই উষ্ম আদৰণি জনায়।
অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচাপে শপত ল’বলগীয়া মহম্মদ ইউনুছক লৈ দৃষ্টি নিৱদ্ধ আছে ভাৰতৰ। কিয়নো ভাৰত সন্দৰ্ভত শ্বেখ হাছিনাৰ স্থিতি আৰু মহম্মদ ইউনুছৰ স্থিতিত যে আকাশ পাতাল পাৰ্থক্য আছে সেয়া সৰ্বজনবিদিত।
বহু পূৰ্বে ভাৰত সন্দৰ্ভত মহম্মদ ইউনুছে এটা সাক্ষাৎকাৰত কৈছিল যে মই সদায় কৈ আহিছো যে ভাৰত বাংলাদেশৰ শ্ৰেষ্ঠ বন্ধু হোৱাৰ সম্পূৰ্ণ সম্ভাৱনা আছে। তৎস্বত্তেও ভাৰতে বাংলাদেশৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে মাত্ৰ এজন ব্যক্তিৰ ওপৰতহে গুৰুত্ব দিছে। ভাৰতৰ সম্পৰ্ক মাত্ৰ এজন ব্যক্তিৰ সৈতে আৰু সেয়া হ’ল শ্বেখ হাছিনা। ইয়াৰ বাবেই বাংলাদেশৰ জনসাধাৰণ ভাৰতৰ ওপৰত ক্ষুব্ধ হৈ পৰিছে কাৰণ ভাৰতে বাংলাদেশ ধ্বংস কৰা এজন ব্যক্তিক সমৰ্থন কৰিছে।
এতিয়া শ্বেখ হাছিনাৰ চৰকাৰ ক্ষমতাচ্যুত হোৱাৰ পিছত অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ প্ৰধান হ’বলগীয়া মহম্মদ ইউনুছে ভাৰত সন্দৰ্ভত কি স্থিতি গ্ৰহণ কৰে বা দীৰ্ঘদিনৰ পৰা চলি অহা সুদৃঢ় সম্পৰ্ক কিদৰে বজাই ৰাখে সেয়া পৰৱৰ্তী সময়ত লক্ষ্যণীয় হ’ব।
উদ্দিপ্ত কুমাৰ গোস্বামী
