সিন্ধু অৱবাহিকা নদীৰ জলসম্পদ সৰ্বাধিক কৰাৰ বাবে ভাৰতে দুটা উল্লেখযোগ্য সুৰংগ প্ৰকল্পৰ প্ৰস্তুতি আৰম্ভ কৰিছে। এই প্ৰকল্পসমূহৰ আনুমানিক ব্যয় প্ৰায় ২,৬০০ কোটি টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে। এই প্ৰকল্পসমূহৰ লক্ষ্য হৈছে পানী ব্যৱস্থাপনাৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা, সংৰক্ষণৰ উন্নতি কৰা আৰু উপলব্ধ পানীৰ অধিক কাৰ্যক্ষম ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰা।
সিন্ধু অৱবাহিকাৰ ৬খন প্ৰধান নদীৰ পানী ভাগ কৰা সিন্ধু জল সন্ধিৰ অধীনত পাকিস্তানে সিন্ধু, চেনাব, ঝেলুম নদীৰ অধিকাংশ পানী উপভোগ কৰে, আনহাতে ভাৰতে ৰবি, বিয়াছ, আৰু ছটলেজ নদী উপভোগ কৰে। শেহতীয়া বছৰবোৰত ভাৰতে নিজৰ অংশৰ জলসম্পদৰ উন্নত ব্যৱহাৰ আৰু আন্তঃগাঁথনি সম্প্ৰসাৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব বৃদ্ধি কৰিছে।
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে নদীৰ পানী সম্পূৰ্ণৰূপে জমা কৰাটো ব্যৱহাৰিক নহ’লেও পানীৰ প্ৰবাহ, সংৰক্ষণ আৰু ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় গঠন বিকশিত কৰি ইয়াৰ ব্যৱস্থাপনা অধিক ফলপ্ৰসূ কৰিব পাৰি। এই দিশত দুটা বৃহৎ প্ৰকল্পৰ কামৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে।
প্ৰস্তাৱিত চেনাব-বিয়াছ লিংক প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰায় ২,৩৫২ কোটি টকা ব্যয় হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। এই প্ৰকল্পৰ অধীনত প্ৰায় ৮.৭ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ এটা সুৰংগ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব। প্ৰথম পৰ্যায়ত লাহাউল উপত্যকাৰ নদীখনৰ ওপৰত ১৯ মিটাৰ উচ্চতাৰ বেৰেজ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব। ইয়াৰ পিছত হাইড্ৰলিক গঠন আৰু সুৰংগ ব্যৱহাৰ কৰি চন্দ্ৰ নদীৰ পৰা বিয়াছ অৱবাহিকালৈ পানী ডাইভাৰ্ট কৰাৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা হ’ব।
ছালাল জলবিদ্যুৎ শক্তি কেন্দ্ৰৰ সৈতে জড়িত দ্বিতীয়টো প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰায় ২৬৮ কোটি টকা ব্যয় হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। এই প্ৰকল্পৰ অধীনত নতুন ডাইভাৰচন-কম-চেডিমেণ্ট বাইপাছ সুৰংগ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব।
খবৰ অনুসৰি পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা অহা মাটি আৰু পলসৰ বাবে প্ৰকল্পটোত বৃহৎ পৰিমাণৰ পলি জমা হৈছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ পানী সংৰক্ষণ ক্ষমতা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। লক্ষ্য হৈছে নতুন সুৰংগটোৰ জৰিয়তে পলস আঁতৰোৱা প্ৰক্ৰিয়াটো উন্নত কৰি জলাশয়টোৰ উপযোগিতা উন্নত কৰা।
দুয়োটা প্ৰকল্পকে দীৰ্ঘম্যাদী পানী ব্যৱস্থাপনা কৌশলৰ অংশ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ ফলত পানীৰ সংৰক্ষণ, প্ৰবাহ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু উপলব্ধ সম্পদৰ উন্নত ব্যৱহাৰ উন্নত হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছে। এনে বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ বহু বছৰ সময় লাগিব পাৰে যদিও ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে সিন্ধু অৱবাহিকা অঞ্চলৰ পানী ব্যৱস্থাপনা ক্ষমতা শক্তিশালী কৰা।
